Riemels un Vertellen

Ünner disse Överschrift stellt wi Se eenmol in de Maand plattdüütsche Geschichten un Ledertexten vör, de sik geern ok mit Eckernföör befaten doot. An’t End vun’t Johr warrt wi de Bidrääg in’t Geschichten-Archiv tosamendrägen. Dor köönt Se se denn afropen. Wi freut uns op Ehren Bidrag.

(Die in den hier gelisteten Texten verwendete Schreibweise obliegt dem jeweiligen Autor.)

De Lantüchtenmann op den fofften Planeten

Weest dat noch? De lütte Prinz kummt en Dag op den fofften Planeten an, en vun de velen Asteroiden. He verwunnert sik dor bannig över, dat de so lütt is, dat dor man blots Platz för en Lantücht un en Minschen is, de disse Lanntücht stüttig an- un utpüüstern mutt. Is doch to gediegen, denkt he, so wiet af, jichtenswo op so’n lüerlütt Planeten, en Minsch un en Lantücht, ahn Hoff un Huus un ahn anner Lüüd?
Dor mutt he Grund op kriegen, opstunns. Villicht is de dore Minsch nich ganz kloor in’n Kopp, en beten mall.
"Goden Dag ok, beste Mann. Segg mol, worüm hest du jüst dien Lantücht utmaakt? Dat’s jo pickendüüster."
"Dag ok, eersmol," seggt de Mann, "dat’s mien Opdrag."
"Opdrag?" fraagt de lütte Prinz unglöövsch, "wat heet dat, Opdrag? Kannst du mi dat mol verklookfiedeln?"
"Wiss," smuustert de Lantüchtenmann, "dor seggt di elkeen, dat muttst du so maken un dit so. Un denn maakst du dat even so."
"Dat verstah ik nich", seggt de lütte Prinz.
"Muttst du ok nich," seggt de sellige Minsch, wischt de Lantücht mit sien Snuuvdook pütscherig af un püüstert ehr den wedder an.
"En mut nich jümmers allens verstahn."
De lütt Prinz gifft sik dor nich mit tofreden. He prekelt na. "Dat hett doch keen Verstand, de Lantücht an- un uttomaken, un dat Dag för Dag, Johr för Johr." Nu mutt de Lantüchtenmann aver doch luudhals lachen.
"Kiek mol, Jung, wenn ik un mien Lantücht nich weern, würr dat in’t grote Weltall keen Dag un keen Nacht geven, blots Düüsternis. En beten kannst mi mit en Füertoornwärter op de Eer verglieken. Sodennig heff ik hier en wichti Opgaav. Man,de is nu recht wat suurer worrn."
"Suur? Bi dit beten An- un Utpüüstern?"
"Beten,seggst du?" De Mann warrt nu grantig. "Fröher, dor güng dat orrig geruhig to. Morrns müss ik utmaken un avends wedder an. Den Rest vun den Dag un de Nacht kunn ik mi to’n Slapen henleggen."
"Un nu? Hebbt dien Böversten den Opdrag ännert?" De lütte Prinz haakt na.
"Dat jüst nich, man de Planeet dreih sik mit’n Mol vun Johr to Johr duller. Eenmol in de Minut üm sik sülvst. Dor blifft för mi keen Sekunn to’n Utrohn. Anmaken, utmaken, un dat in’n Minutentakt. Dat hölst in Kopp nich ut, un dorbi gifft dat för mi nix Schöneres as slapen."
De arme Keerl deit den lütten Prinzen jo so leed, un he denkt bi sik: "De un nüms anners kunn mien Fründ ween, man disse Planet is för twee eenfach veel to lütt. Liekers: He hett wat anners in’n Kopp as blots stüttig sik sülvst, anners as de Kooplüüd, de Suupbüdels un all de Hoochnäsigen un Överkroppschen". 

Frie na Antoine de Saint-Exupéry "Le Petit Prince"                                           (eingereicht von Karl-Heinz Groth)

Uns Gill-Eek (Zur Pflanzung der Gilde-Eiche am Steindamm / Feier am 10.05.2015)

Kumm sett di dal, hier bi mi, or bliev stahn.

Luster mal – dat Rusen vun mien Bläder

Ik, de Gill-Eekboom

stah för Knööv un Hapen un Tosammenholt

 

Veer Gill’n in uns Stadt – hebbt mi plant

blangen bi de Waterkant

 

En Teeken för Jung un Oolt

fasthalen, wat jümmers weer

de Bistand, för eenanner intostahn

Geschicht to warrn – för de Nakamen

 

Bliev hier bi mi, n‘ lütte Tiet

an‘n Steendamm – de Platz in de Mitt

vun Eckernför un Borby

föhl in di rin – maak de Oogen to

un süh - all de Gill`n in ehr Pracht

 

De Anfang hebbt de Bürgerschützen

de Geelen Westen - al 1570 maakt

mit swatte Schapptüüch, geele West,

Zylinder, Handstock,

stolte Offiziern mit Fedderboscheln op’n Hoot

de Papagoy mit Klöör ut Holt

- to’n Königschööt parat –

an Strand mit Blick op de Oostseekant

as Wehrgill weer se ok bekannt

 

Un süh de Eckernför Beleven vun 1629

still steiht se de Nahsten bi

Piepengill ward se ok nöömt,

doon vel Godes för de Stadt,

hebbt jo ok de Talers in ehr Kass

se maakt dat allens heel in Roh –

dor staht se to. 

 

Uns Borbyer Gill – gründ um 1700

is de gröötste in’t Sleswig-Holsteen Land

ob Borbyer, Butenborbyer or Jedermann

as de Gill de Harten is se bekannt

Fahnenschwenker, Juchfruun, Schaffer,

de Twölfer op dat Karussell

de Verbunnenheet to de Kark

all dat is kommodig un vull Leven

so schall dat all Tiet blieven

 

Bliev still un föhl in di in

sünd dat nich Traditschoon un Geschicht?

 

Nu vergeet dat Plattdüütsch nich

se is över all de Johr - de Gillspraak blieven

 

Un düsse Spraak, de heeg un pleg - uns Johann-Hinrich-Fehrs Gill Eckernför, de Plattdüütsch Gill

de steiht dor vör

hebbt sik dat op de Fahn schreven

Kulturdaag, Theater, Leesavende, Musik un mehr

all düüt kannst in uns Stadt mit de Gill beleven

 

Süh, mi Eekboom hebbt se plant

veer Gill’n in uns Stadt - wat för een Pläseer

as Teeken för Jung un Oolt

för Tosammenholt – op vele hunnert Johrn

 

Luster still - mien Bläder

en Eekboom de kann di vel vertell‘n

föhl nu in di rin - un bewarr de Gill’n

de schöne Traditschoon un de Geschicht

 

Vergeet dat nich!                                                                  (eingereicht von Christel Fries)

Mien Heimatland

Auszug aus der Kirchenchronik



(eingereicht von Otto Schlotfeldt)

Keen Tiet, keen Tiet

Disse Wöör fleegt mi Dag för Dag üm de Ohren. De Telefonhörer warrt opleggt mit de Bemarken, dor weer jüst en annern in de Leitung, de Naver jachtert vörbi, winkt af, röpt puusti: "Moin, ik meld mi." Mennigmol hölpt dat ok, den Ärmel vun dat Jackett en lüerlütt beten hoochtoschuven mit Blick op de Klock, um den annern dat Teken to geven: "Kumm bilüttens to Pott, keen Tiet, keen Tiet."En Kunferenz mutt op den St. Nimmerleinsdag verschoven warrn, denn de dree Maten vun den Vörstand könt sik vun wegen den engmaschigen Terminkalenner nich enig warrn. Stüttig is to hören: "Nä, dor kann ik nich, mutt ik, schall ik, warr ik …" De Minsch meent, dat, wat he Tiet nömt, würr em tohören, weer so’n Aart Besitz. Wenn he bi all sien Doon dat Rad gauer drein un kunzentreerter arbeiten würr, würr he den Dag beter nütten könen un sodennig Tiet sporen, denkt he. Aver kann en dat, sporen, wat en nich tohöört? Tiet is de Ordnung vun dat, wat sik verännern deit, seggt Gottfried Wilhelm Leibniz (1646 – 1716). Se flutscht uns ut’e Hannen. Al een Millisekunn scheedt dat Hüüt vun dat Güstern un is in de anner Millisekunn al dat Morrn. Signale vun twee Meereswellen könt wi blots denn noch as twee uteneenholen, wenn de Afstand twüschen de beiden wat länger is as dree Millisekunnen. Anners nehmt wi se as een Ton wohr. De, de glöövt, he kunn Tiet sporen, sport ok an Beleevnisse un Insichten, de faken (oft) eers över den Umweg mööglich sünd.

De "lütte Prinz" (Saint-Exupéry) verwunner sik en Dag över den Lantüchtenmann op den föfften Planeten. De hett de Anwiesen, morrns de Lantücht uttomaken un avends wedder antosteken. Aver nu hett sik wat ännert. Fröher güng dat vernünftig to. Twüschen dat An- un Utmaken vun de Lantücht harr he Tiet noog to’n Utrohen un Slapen. Un nu, fröög de lütte Prinz?

"De Planet dreiht sik vun Johr to Johr gauer, un de Anwiesen is desülve bleven. Nu heff ik nich mehr een Sekunn Roh." Un föögt hento: "Dat, wat mien Leven rieker maakt, is de Slaap."

Doröver kummt de lütte Prinz in’t Gruveln. "De kunn mien Fründ ween, denn he befaat sik mit anner Saken as mit sik sülvst."

Op de Söök na de verloren Tiet hett sik de grote franzöösche Romancier Marcel Proust (1871-1922) in sien Johrhunnertwark "A la recherche du temps passé" maakt. Dor hett he eenige dusend Sieden för bruukt un se op’t letzt in Band söven trüchfunnen.

(eingereicht von Karl-Heinz Groth)

"Pinschi" op Reisen - En Mann kriggt weke Kneen

Urlaub. Teihn Daag Mallorca. Sünnschien, Sünnschien. Water, Water. Strand, Strand. Uns Kinner Beate un Basti weern al siet Dagen uter Rand un Band. Vörweg müß aver noch en groot Problem lööst warrn: Wohen mit Pinschi, unsen Cockerspaniel? Uns besten Frünnen schüddköppen bi mien vörsichti Anfraag. Anner Mol geern, man, de Swiegermudder harr sik anmeldt, un överhaupt, dat weer jo en heel grote Verantworten mit so’n vertrocken Deert un …

"Keen un", wisper ik mien Fru in’t Ohr, "af vun’n Hoff, un dat opstunns." En Schangs weer de Hunnenresidenz "Herzilein" neeg bi. Man as wie dor de janken, kläffen un günseln Deerten in jemehr Kavens wies würrn – truri, truri antosehn – wüssen wi: Pinschi mutt mit. Lichter seggt as daan. So’n Deert kannst nich eenfach as "Handgepäck" mitnehmen. Oha nee, du muttst eerst en Beschienigung vun en Tierdokter bibringen, op Hochdüütsch "Veterinärbescheinigung für nicht gewerbliche Verbringung von Heimtieren (Hunde, Katzen und Frettchen) in die Europäische Gemeinschaft. Verordnung Nr. 998/2003." Un de mutt nu över twee lange Sieden utwiesen, üm wat för en Deert sik dat hannelt, wanehr un wo born, Tätowierungs- un Mikrochipnummer, Hoorfarv, Geslecht, wanehr gegen Tollwut impft un so wieder un so wieder. Bi’t Studeern vun dat Formular müssen wi eersmol deep döchaten. Wat’n Opstand! Pinschi leet de Ünnersöken gedüllig över sik ergahn, as wenn he spöör: Nu könt se mi nich mehr afschuven, nu mutt ik mit. Endli kunn’t losgahn. Beate un Basti harrn Pinschi geern op jemehr Schoot hatt, man dat weer gegen de Vörschriften, un so müssen wi em in en Verslag mit Trallen bi den Toll afgeven. Bedeln Ogen bi Pinschi, Tranen bi de Kinner.

"Leve Flooggäst," begrött uns en Stimm över’t Bordmikrophon, "hebbt Se sik al ansnallt? Holt Se de Hand vun ehrn Naver fast ümslaten? Denn manto, denn könt wi in wenige Minuten Gas geven. Mien Naam is Harm Petersen, ik bün de Copilot hier an Bord vun’e Condor. Uns Koptein Katharina Jebsen lett gröten. Se kummt ut Hessen, un se meent, ehr Plattdüütsch würr sik gruli anhöörn. Keen Bang, leve Flooggäst, bitherto is noch keen Maschien mit en Fru as Koptein afstört. Dat schull vundag denn dat eerste Mol ween. Ik heff noch en gode Naricht för all de, de keen Finsterplatz afkregen hebbt. Fru Jepsen hett ehr privote Videokamera mitnahmen.
Se warrt ut dat Cockpit rut en beten filmen. Över den Mont Blanc warrt wi en Sleuf dreihn, Neigungswinkel 45°, ik wohrschu Se nu al, dat warrt en groot Spektakel. De Biller könt Se denn op den Monitor vör ehre Näsen sehn. So, dat mutt för’t Eerst recken. Schön, dat Se lachen doot. Ik mutt reinut seggen, mi is nich to’n Lachen tomoot. Heff ok Angst. Wat, Se lacht jümmers noch? Glöövt Se mi nich? Se warrt dat Lachen noch vergahn. Glieks hebbt wie de Reiseflooghööchde faat. Se könt de Hand vun ehrn Naver un ehre Naversch wedder loslaten. Un nu een Beed: Laat Se dat Smöken na. Wenn uns Daams Se dorbi erwischen doot … Dat gifft twölf Nootutgänge. Se warrt denn eenfach vör de Döör schickt. Anordnung vun’e Floogsellschop.Un nu kummt de Knüller. Ik kann Se blots toropen: Togriepen, togriepen, so lang as de Vörrat recken deit. Laat Se sik vun uns scharmantet Kabinenpersonal na Streek un Faden verföhren. Spirituosen, Parfums un Leckereen vun’t Allerfeinst. Un allens tollfrie. Veel Vergnögen. Man, wat mutt ik sehn? Uns Koptein is twüschentiets inslapen. Wat’n Wunner ok, dat’s de drüdde Floog vundag. Deit mi leed, ik mutt nu den Knüppel övernehmen. Uns Katharina hett den Slaap mehr as verdeent. Noch gau en Naricht: Palmenhusen meldt 24 °. Wat wüllt Se mehr? Ik weet, ik weet, heel rünnerkamen. Ik doch ok, leeve Flooggäst, ik doch ok. En angenehmen Urlaub wünscht Copilot Harm Petersen. Dat weer mien eerste Ansaag op Platt, man wat heff ik dorbi weke Knee kregen!"

Över disse Dörchsaag harrn wi unsen armen Pinschi in sien Verslag doch meistto vergeten.

As ik em endli in mien Arms sluten kunn, mark ik miteens wat Warms an mien Böverschenkel dalrönnen. Man, wat hett he sik freut.

(eingereicht von Karl-Heinz Groth)